False friends (fałszywi przyjaciele) to słowa, które wyglądają podobnie w angielskim i polskim, ale znaczą co innego. Najczęstsze pułapki to actually (właściwie, nie „aktualnie”), eventually (w końcu, nie „ewentualnie”), sympathetic (współczujący, nie „sympatyczny”), receipt (paragon, nie „recepta”), pension (emerytura, nie „pensja”) i billion (miliard, nie „bilion”). Ucz się ich w całych zdaniach.
„Actually I work in a bank” brzmi dla Polaka jak „aktualnie pracuję w banku”, a dla Anglika jak „właściwie to pracuję w banku”. Podobne słowa w dwóch językach to wielkie ułatwienie, ale część z nich jest zdradliwa. Takie pułapki potrafią prowadzić do zabawnych, a czasem niezręcznych nieporozumień, szczególnie w pracy. W tym poradniku znajdziesz listę najczęstszych fałszywych przyjaciół z tłumaczeniem, podzieloną na tematy, przykładowe zdania, sposoby, jak ich unikać, i pięć zestawów ćwiczeń z odpowiedziami.
Kilka z tych pułapek opisujemy też w poradniku Business English.
Czym są false friends
Polski i angielski mają wiele słów pochodzących z łaciny, greki i francuskiego, dlatego mnóstwo wyrazów wygląda znajomo: information, problem, doctor, telephone. Zwykle znaczą to samo i to pomaga w nauce. Czasem jednak znaczenie w jednym z języków się zmieniło i tak powstają fałszywi przyjaciele. Szczególnie zdradliwe są słowa z końcówkami -al, -ic, -ive, -tion, które brzmią „mądrze” i łatwo je wziąć za polskie odpowiedniki.
Najczęstsze pułapki: od actually do sympathetic
| Słowo angielskie | Znaczy | Polskie słowo-pułapka | Po angielsku |
|---|---|---|---|
| actually | właściwie, tak naprawdę | aktualnie | currently, at the moment |
| eventually | w końcu, ostatecznie | ewentualnie | possibly, alternatively |
| sympathetic | współczujący | sympatyczny | nice, friendly |
| receipt | paragon | recepta | prescription |
| pension | emerytura | pensja | salary |
| billion | miliard | bilion | trillion |
| fabric | tkanina | fabryka | factory |
| chef | szef kuchni | szef | boss |
Actually to jeden z najczęstszych błędów Polaków. Gdy chcesz powiedzieć „aktualnie”, użyj currently, at the moment lub now: I'm currently looking for a job. O billion i innych dużych liczbach piszemy w poradniku liczebniki po angielsku.
Praca, pieniądze i urzędy
| Słowo angielskie | Znaczy | Polskie słowo-pułapka | Po angielsku |
|---|---|---|---|
| rent | czynsz, wynajem | renta | disability pension |
| provision | zapewnienie, postanowienie | prowizja | commission |
| data | dane | data | date |
| evidence | dowód, dowody | ewidencja | records, register |
| process | proces (przebieg) | proces (sądowy) | trial |
| manifestation | przejaw, oznaka | manifestacja | demonstration, protest |
| hazard | zagrożenie | hazard | gambling |
W rozmowie kwalifikacyjnej i w mailach te słowa potrafią zmienić sens całego zdania. Zobacz też poradnik rozmowa kwalifikacyjna po angielsku.
Szkoła i nauka
| Słowo angielskie | Znaczy | Polskie słowo-pułapka | Po angielsku |
|---|---|---|---|
| lecture | wykład | lektura | reading, set book |
| lecturer | wykładowca | lektor | language teacher |
| mark | ocena, stopień | marka | brand |
| novel | powieść | nowela | short story |
| gymnasium | sala gimnastyczna | gimnazjum | middle school |
| pupil | uczeń, źrenica | pupil (ulubieniec) | favourite, pet |
Życie codzienne
| Słowo angielskie | Znaczy | Polskie słowo-pułapka | Po angielsku |
|---|---|---|---|
| dress | sukienka | dres | tracksuit |
| recipe | przepis (kulinarny) | recepta | prescription |
| caravan | przyczepa kempingowa | karawan | hearse |
| baton | pałka, batuta | baton | chocolate bar |
| closet | szafa wnękowa (US) | klozet | toilet |
| angina | dusznica bolesna | angina | tonsillitis, strep throat |
| preservative | konserwant | prezerwatywa | condom |
| audition | przesłuchanie (do roli) | audycja | programme, broadcast |
Pułapki z ubraniami i jedzeniem opisujemy też w poradnikach ubrania po angielsku i jedzenie i gotowanie po angielsku, a słownictwo do rozmowy z lekarzem w poradniku części ciała po angielsku.
Ludzie i cechy charakteru
| Słowo angielskie | Znaczy | Polskie słowo-pułapka | Po angielsku |
|---|---|---|---|
| ordinary | zwykły, przeciętny | ordynarny | vulgar, rude |
| pathetic | żałosny | patetyczny | pompous, solemn |
| lunatic | szaleniec | lunatyk | sleepwalker |
| confident | pewny siebie | konfident | informer |
| sensible | rozsądny | wrażliwy (mylone z sensitive) | sensitive |
| extravagant | rozrzutny | ekstrawagancki (dziwaczny) | eccentric, flamboyant |
Pomylenie sympathetic i „sympatyczny” albo ordinary i „ordynarny” może zabrzmieć niezręcznie. Gdy opisujesz kogoś pozytywnie, bezpiecznie wybierać proste słowa: nice, friendly, kind, easy-going.
Jak unikać fałszywych przyjaciół
Fałszywi przyjaciele to tylko jedna z pułapek. Inne typowe problemy opisujemy w poradniku najczęstsze błędy Polaków w angielskim.
Podejrzliwie traktuj „znajome” słowa
Jeśli angielskie słowo wygląda jak polskie, a zdanie brzmi dziwnie, sprawdź je w słowniku. Szczególnie przy słowach z końcówkami -al, -ic, -ive, -tion.
Ucz się słów w całych zdaniach
Zdanie Eventually, we found the hotel od razu pokazuje, że chodzi o „w końcu”. Pomagają fiszki z całymi zdaniami.
Twórz pary „pułapka – poprawne słowo”
Zapisuj od razu dwa słowa: actually = właściwie i aktualnie = currently. Para utrwala się lepiej niż pojedyncze słowo.
Słuchaj, jak native speakerzy ich używają
Słowa takie jak actually padają w każdej rozmowie, więc kontekst szybko pokaże Ci ich prawdziwe znaczenie. Zobacz też poradnik słuchanie po angielsku.
False friends: ćwiczenia z odpowiedziami
Wpisz odpowiedzi i kliknij „Sprawdź”: od razu zobaczysz, co jest dobrze, a co nie. Jeśli popełnisz błąd, wróć do tabel powyżej.
Ćwiczenie 1: Co znaczy to słowo?
Wybierz a lub b.
- actually – a) aktualnie b) właściwie
- eventually – a) w końcu b) ewentualnie
- sympathetic – a) współczujący b) sympatyczny
- receipt – a) paragon b) recepta
- fabric – a) fabryka b) tkanina
Pokaż odpowiedzi
- b
- a
- a
- a
- b
Ćwiczenie 2: Przetłumacz na angielski
Napisz słowo po angielsku. Uważaj na pułapki!
- aktualnie
- recepta (od lekarza)
- sympatyczny
- fabryka
- emerytura
- pensja
Pokaż odpowiedzi
- currently / at the moment
- prescription
- nice / friendly
- factory
- pension
- salary
Ćwiczenie 3: Uzupełnij zdanie
Wpisz właściwe słowo po angielsku.
- I ___ live in Warsaw, but I'm moving soon. (aktualnie)
- The doctor gave me a ___ for antibiotics. (recepta)
- Could I have the ___, please? (paragon)
- My grandfather gets his ___ every month. (emerytura)
- Our new neighbour is very ___. (sympatyczny)
Pokaż odpowiedzi
- currently
- prescription
- receipt
- pension
- nice / friendly
Ćwiczenie 4: Dopasuj znaczenie
Dopasuj słowa 1–5 do znaczeń a–e.
- data
- novel
- mark
- rent
- confident
a) ocena b) dane c) pewny siebie d) czynsz e) powieść
Pokaż odpowiedzi
- b
- e
- a
- d
- c
Ćwiczenie 5: Popraw błąd
Każde zdanie zawiera fałszywego przyjaciela użytego w złym znaczeniu. Popraw je.
- Actually I work in a bank, but I'm looking for a new job. (aktualnie)
- We have to read a long lecture for school. (lektura)
- He's a very sympathetic guy, everyone likes him. (sympatyczny)
- I always wear a dress at the gym. (dres)
- My chef is very strict at work. (szef w biurze)
Pokaż odpowiedzi
- Currently I work in a bank, but I'm looking for a new job.
- We have to read a long book (set book) for school.
- He's a very nice guy, everyone likes him.
- I always wear a tracksuit at the gym.
- My boss is very strict at work.
False friends w kontekście: Storytime Premium
Fałszywych przyjaciół najłatwiej oduczyć się, słysząc, jak native speakerzy naprawdę ich używają. Słowo actually pada w niemal każdej rozmowie, a kontekst szybko pokazuje, że znaczy „właściwie”, a nie „aktualnie”. W historiach na Storytime Premium słyszysz takie słowa w naturalnych rozmowach, więc ich prawdziwe znaczenie utrwala się samo. Dzięki klikalnym napisom sprawdzasz każde słowo bez przerywania nauki, a fiszki wideo zapisują całe zdanie ze sceny. Historie są odpowiednie dla wszystkich, także dla dzieci.
Słowa w kontekście
Słyszysz prawdziwe znaczenie słów, które wyglądają znajomo.
Klikalne napisy
Sprawdzasz tłumaczenie słowa, zanim weźmiesz je za polskie.
Fiszki wideo
Zapisujesz całe zdanie, więc zapamiętujesz poprawne znaczenie.
Trening słuchania
Dyktando uczy wyłapywać słowa w normalnym tempie mowy.
Roczny dostęp kosztuje 249 zł (cena promocyjna), czyli około 20 zł miesięcznie, z 14-dniową gwarancją zwrotu, a pierwsza lekcja jest darmowa.
Poznaj prawdziwe znaczenie słów w historiach
Obejrzyj darmową historię, kliknij nieznane słowa i zapisz pierwsze fiszki wideo.
DarmowaWypróbuj za darmo: „Alone in a City”
22-minutowa historia z pełną funkcjonalnością: klikalne napisy, fiszki wideo i trening słuchania.
Najczęstsze pytania o false friends
Co to są false friends?
False friends (fałszywi przyjaciele) to słowa, które w dwóch językach wyglądają lub brzmią podobnie, ale mają inne znaczenie. Na przykład angielskie actually znaczy „właściwie, tak naprawdę”, a nie „aktualnie”.
Co znaczy actually?
Actually znaczy „właściwie”, „tak naprawdę” lub „w rzeczywistości”: Actually, I don't like coffee. Polskie „aktualnie” to po angielsku currently albo at the moment: I'm currently working in Warsaw.
Co znaczy eventually?
Eventually znaczy „w końcu, ostatecznie”: After many attempts, he eventually passed the exam. Polskie „ewentualnie” to possibly, alternatively albo if necessary.
Co znaczy sympathetic?
Sympathetic znaczy „współczujący, wyrozumiały”: She was very sympathetic when I lost my job. Polskie „sympatyczny” to po angielsku nice, friendly albo pleasant.
Receipt czy recipe?
Receipt to paragon lub pokwitowanie (Can I have a receipt?), a recipe to przepis kulinarny (a recipe for pancakes). Polska „recepta” od lekarza to prescription.
Ile jest false friends w angielskim?
Nie ma jednej listy, ale w parze angielski–polski jest kilkadziesiąt bardzo częstych pułapek i wiele rzadszych. Na początek wystarczy opanować około 30 najczęstszych, takich jak te w tym poradniku.
Jak unikać false friends?
Ucz się słów w całych zdaniach, sprawdzaj w słowniku słowa, które wyglądają podobnie do polskich, i zapisuj pary pułapek na fiszkach. Szczególnie uważaj na słowa z łacińskimi końcówkami, np. -tion, -al, -ic, bo często wyglądają znajomo.
Podsumowanie
False friends to słowa, które wyglądają znajomo, ale znaczą co innego. Najważniejsze pary to actually (właściwie) i currently (aktualnie), eventually (w końcu) i possibly (ewentualnie), sympathetic (współczujący) i nice (sympatyczny), receipt (paragon) i prescription (recepta) oraz pension (emerytura) i salary (pensja). Ucz się ich w parach i zacznij od ćwiczenia 1.
Poznaj prawdziwe znaczenie słów w historiach
Oglądaj historię po angielsku, klikaj nieznane słowa i zapisuj fiszki z fragmentem sceny. Pierwsza lekcja jest darmowa, a płatny dostęp ma 14 dni gwarancji zwrotu.
Przetestuj za darmo