Oba czasowniki znaczą „robić”, ale make zwykle oznacza tworzenie czegoś lub wynik (make a cake, make a mistake, make a decision, make money), a do wykonywanie czynności lub zadania (do homework, do the shopping, do exercise, do a favour). Wiele wyrażeń to stałe połączenia, które najlepiej zapamiętać. Uwaga: polskie „zrobić zdjęcie” to take a photo, a „zrobić imprezę” to have a party.
„Robić” to jedno z najczęstszych polskich słów, a po angielsku ma aż dwa główne odpowiedniki. Do tego część polskich zwrotów z „robić” w angielskim w ogóle nie używa ani make, ani do. Dlatego make i do to jedna z najczęstszych pułapek, nawet na wyższych poziomach. W tym poradniku znajdziesz ogólną zasadę, listy najważniejszych wyrażeń z make i do, zwroty z życia codziennego, phrasal verbs i idiomy, typowe błędy i pięć zestawów ćwiczeń z odpowiedziami.
Takie stałe połączenia słów to kolokacje, o których piszemy też w poradniku słówka angielskie.
Make czy do: ogólna zasada
| Do | Make | |
|---|---|---|
| Znaczenie | wykonywać czynność, pracę, zadanie | tworzyć, wytwarzać, powodować |
| Pytanie pomocnicze | Co robisz? (czynność) | Co powstaje? (wynik) |
| Przykłady | do homework, do the dishes, do sport | make a cake, make a plan, make noise |
| Ogólnie „coś robić” | do something, do nothing, What are you doing? | – |
Zasada pomaga, ale nie rozwiązuje wszystkiego. Dlaczego make a mistake, a nie do? Bo tak się utarło. Dlatego najskuteczniej uczyć się całych wyrażeń, najlepiej na fiszkach.
Najważniejsze wyrażenia z do
| Wyrażenie | Po polsku | Przykład |
|---|---|---|
| do homework | odrabiać pracę domową | I need to do my homework. |
| do the shopping | robić zakupy | I do the shopping on Saturdays. |
| do exercise / sport / yoga | ćwiczyć, uprawiać sport, joga | She does yoga every morning. |
| do a favour | wyświadczyć przysługę | Could you do me a favour? |
| do your best | zrobić, co się da | Don't worry, just do your best. |
| do business | robić interesy | We do business with China. |
| do a course | robić kurs | I'm doing an English course. |
| do research | prowadzić badania | She's doing research on climate. |
| do well / badly | dobrze / źle sobie radzić | He did well in the exam. |
| do damage / harm | wyrządzić szkody | The storm did a lot of damage. |
| do your hair / make-up | uczesać się / zrobić makijaż | She's doing her hair. |
| do a job / work | wykonywać pracę | You did a great job! |
Najważniejsze wyrażenia z make
| Wyrażenie | Po polsku | Przykład |
|---|---|---|
| make a mistake | popełnić błąd | I made a mistake. |
| make a decision / choice | podjąć decyzję / dokonać wyboru | We need to make a decision. |
| make money | zarabiać pieniądze | He makes a lot of money. |
| make friends | zaprzyjaźnić się, poznawać ludzi | It's easy to make friends here. |
| make a phone call | zadzwonić | I need to make a phone call. |
| make a plan / an appointment | zaplanować / umówić wizytę | I made an appointment with the dentist. |
| make an effort | postarać się | Please make an effort. |
| make progress | robić postępy | You're making great progress! |
| make a noise / a mess | hałasować / nabałaganić | Don't make a mess! |
| make a promise / a suggestion | obiecać / zaproponować | Can I make a suggestion? |
| make an excuse / a complaint | wymyślić wymówkę / złożyć skargę | He always makes excuses. |
| make sure | upewnić się | Make sure you lock the door. |
| make a difference | mieć znaczenie, zmienić coś | Your help made a big difference. |
| make fun of | naśmiewać się z | Don't make fun of him. |
Wyrażenia make a phone call i make an appointment przydają się w rozmowach przez telefon, o których piszemy w poradniku rozmowa przez telefon po angielsku.
Make i do w domu i w kuchni
| Do (prace domowe) | Make (przygotowanie, tworzenie) |
|---|---|
| do the housework (prace domowe) | make the bed (pościelić łóżko) |
| do the dishes / the washing-up (zmywać) | make breakfast / lunch / dinner (przygotować posiłek) |
| do the laundry / the washing (prać) | make coffee / tea (zrobić kawę / herbatę) |
| do the ironing (prasować) | make a cake / a sandwich (zrobić ciasto / kanapkę) |
| do the cleaning (sprzątać) | make a mess (nabałaganić) |
Uwaga na posiłki: make dinner znaczy „przygotować kolację”, a have dinner – „zjeść kolację”. Więcej o słownictwie kuchennym w poradniku jedzenie i gotowanie po angielsku.
Polskie „robić”, które nie jest ani make, ani do
| Po polsku | Po angielsku | Nie mówimy |
|---|---|---|
| zrobić zdjęcie | take a photo | make a photo |
| zrobić przerwę | take a break | make a break |
| zrobić imprezę | have / throw a party | make a party |
| zrobić egzamin (zdawać) | take an exam | make an exam |
| wziąć prysznic | have / take a shower | make a shower |
| iść na spacer | go for a walk | make a walk |
| zrobić kurs (wziąć udział) | do / take a course | make a course |
Phrasal verbs i idiomy z make i do
| Wyrażenie | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| make up | zmyślić / pogodzić się | He made up a story. They kissed and made up. |
| make up for | nadrobić, wynagrodzić | I'll make up for it. |
| make out | odczytać, dostrzec | I can't make out what it says. |
| do up | zapiąć / odnowić | Do up your coat. We're doing up the flat. |
| do without | obyć się bez | I can't do without coffee. |
| make up your mind | zdecydować się | Make up your mind! |
| make ends meet | wiązać koniec z końcem | It's hard to make ends meet. |
| make yourself at home | czuj się jak u siebie | Come in and make yourself at home. |
| make sense | mieć sens | That doesn't make sense. |
| do the trick | załatwić sprawę, zadziałać | A cup of tea should do the trick. |
Więcej takich wyrażeń znajdziesz w poradnikach phrasal verbs i idiomy angielskie.
Najczęstsze błędy z make i do
| Błąd | Poprawnie | Dlaczego |
|---|---|---|
| I did a mistake. | I made a mistake. | Stałe wyrażenie z make |
| I have to make my homework. | I have to do my homework. | Zadanie: do |
| Can you make me a favour? | Can you do me a favour? | Stałe wyrażenie z do |
| I do my bed every morning. | I make my bed every morning. | Make the bed |
| Let's make a party! | Let's have a party! | Party: have / throw |
| Can you make a photo of us? | Can you take a photo of us? | Photo: take |
| I make sport every day. | I do sport every day. | Sport: do |
Make czy do: ćwiczenia z odpowiedziami
Wpisz odpowiedzi i kliknij „Sprawdź”: od razu zobaczysz, co jest dobrze, a co nie. Jeśli popełnisz błąd, wróć do tabel powyżej.
Ćwiczenie 1: make czy do?
Wpisz make lub do.
- ___ a mistake
- ___ homework
- ___ a decision
- ___ the shopping
- ___ friends
- ___ exercise
Pokaż odpowiedzi
- make
- do
- make
- do
- make
- do
Ćwiczenie 2: W domu
Uzupełnij zdania formą make lub do.
- I ___ the bed every morning.
- Can you ___ the dishes tonight?
- I need to ___ the laundry this weekend.
- She ___ a delicious dinner for us yesterday.
- Who ___ this mess in the kitchen?
Pokaż odpowiedzi
- make
- do
- do
- made
- made
Ćwiczenie 3: Uzupełnij zdanie
Wpisz make lub do w odpowiedniej formie.
- He ___ a lot of money in his new job.
- Could you ___ me a favour?
- Don't worry about the result. Just ___ your best.
- Please don't ___ so much noise. The baby is sleeping.
- Have you ___ an appointment with the doctor?
Pokaż odpowiedzi
- makes
- do
- do
- make
- made
Ćwiczenie 4: Ani make, ani do
Przetłumacz na angielski.
- zrobić zdjęcie
- zrobić imprezę
- iść na spacer
- zdawać egzamin
- zrobić przerwę
Pokaż odpowiedzi
- take a photo
- have / throw a party
- go for a walk
- take an exam
- take a break
Ćwiczenie 5: Popraw błąd
W każdym zdaniu jest jeden błąd. Popraw go.
- I did a big mistake.
- Can you make me a favour?
- I have to make my homework tonight.
- Let's make a party on Saturday!
- I do my bed every morning.
Pokaż odpowiedzi
- I made a big mistake.
- Can you do me a favour?
- I have to do my homework tonight.
- Let's have a party on Saturday!
- I make my bed every morning.
Make i do w kontekście: Storytime Premium
Wyrażeń z make i do nie da się nauczyć jedną regułą, ale łatwo je zapamiętać, gdy słyszysz je w rozmowach: „Can you do me a favour?”, „I made a terrible mistake”, „Make yourself at home”. W historiach na Storytime Premium padają w naturalnych rozmowach, więc uczysz się ich jako całości. Dzięki klikalnym napisom sprawdzasz każde słowo bez przerywania nauki, a fiszki wideo zapisują całe zdanie ze sceny. Historie są odpowiednie dla wszystkich, także dla dzieci.
Kolokacje w scenach
Słyszysz wyrażenia z make i do w prawdziwych rozmowach.
Klikalne napisy
Sprawdzasz znaczenie słowa bez przerywania nauki i wracasz do sceny.
Fiszki wideo
Zapisujesz całe wyrażenie, więc nie musisz zgadywać, czy make, czy do.
Trening słuchania
Dyktando uczy wyłapywać stałe połączenia słów w szybkiej mowie.
Roczny dostęp kosztuje 249 zł (cena promocyjna), czyli około 20 zł miesięcznie, z 14-dniową gwarancją zwrotu, a pierwsza lekcja jest darmowa.
Zobacz make i do w prawdziwych zdaniach
Obejrzyj darmową historię, kliknij nieznane słowa i zapisz pierwsze fiszki wideo.
DarmowaWypróbuj za darmo: „Alone in a City”
22-minutowa historia z pełną funkcjonalnością: klikalne napisy, fiszki wideo i trening słuchania.
Najczęstsze pytania o make i do
Kiedy używamy make, a kiedy do?
Make zwykle oznacza tworzenie czegoś nowego lub wynik (make a cake, make a decision, make money). Do oznacza wykonywanie czynności, pracy lub zadania (do homework, do the shopping, do exercise). Wiele wyrażeń to po prostu stałe połączenia, które trzeba zapamiętać.
Make a mistake czy do a mistake?
Poprawnie jest make a mistake: I made a mistake. Forma „do a mistake” to typowa kalka z polskiego „zrobić błąd”.
Do homework czy make homework?
Poprawnie jest do homework: I have to do my homework. Pracę domową wykonujemy, a nie tworzymy, dlatego używamy do.
Make the bed czy do the bed?
Mówimy make the bed (pościelić łóżko), choć inne prace domowe łączymy z do: do the dishes, do the laundry, do the housework. Make the bed to stałe wyrażenie, które trzeba zapamiętać.
Do a favour czy make a favour?
Poprawnie jest do a favour: Could you do me a favour? (Możesz mi wyświadczyć przysługę?). „Make a favour” jest błędem.
Jak powiedzieć „zrobić zdjęcie”?
Mówimy take a photo, a nie „make a photo”. Podobnie polskie „robić” tłumaczymy na inne czasowniki: have a party (zrobić imprezę), take a break (zrobić przerwę), go for a walk (iść na spacer).
Co znaczy make sense?
Make sense znaczy „mieć sens”: That makes sense (to ma sens). It doesn't make sense (to nie ma sensu). Pytamy: Does that make sense? (Czy to jest zrozumiałe?).
Podsumowanie
Make zwykle oznacza tworzenie lub wynik (make a cake, make a mistake, make money), a do wykonywanie czynności i zadań (do homework, do the shopping, do sport). Zapamiętaj wyjątki takie jak make the bed i do a favour oraz zwroty, w których polskie „robić” to inny czasownik: take a photo, have a party, go for a walk. Zacznij od ćwiczenia 1.
Zobacz make i do w prawdziwych zdaniach
Oglądaj historię po angielsku, klikaj nieznane słowa i zapisuj fiszki z fragmentem sceny. Pierwsza lekcja jest darmowa, a płatny dostęp ma 14 dni gwarancji zwrotu.
Przetestuj za darmo