Wszystkie cztery czasowniki znaczą „mówić”, ale say skupia się na słowach (She said hello), tell zawsze ma osobę i przekazuje informację (She told me a story), speak dotyczy języków i sytuacji formalnych (I speak English), a talk to swobodna rozmowa (We talked for hours). Najczęstszy błąd Polaków: „She said me” zamiast She told me.
Po polsku mamy „mówić”, „powiedzieć”, „rozmawiać” i „opowiadać”, a po angielsku cztery czasowniki, które tylko częściowo się z nimi pokrywają. Wybór zależy od tego, czy w zdaniu jest osoba, czy mówimy o języku, i czy chodzi o pojedyncze słowa, czy o rozmowę. W tym poradniku znajdziesz różnice między say, tell, speak i talk, połączenia z przyimkami, stałe zwroty, ich użycie w mowie zależnej, typowe błędy i pięć zestawów ćwiczeń z odpowiedziami.
Say i tell to podstawa mowy zależnej, którą opisujemy w poradniku mowa zależna.
Say, tell, speak, talk: przegląd różnic
| Czasownik | Znaczenie | Schemat | Przykład |
|---|---|---|---|
| say | powiedzieć (słowa) | say + coś / say (that) / say to + osoba | She said goodbye. |
| tell | powiedzieć komuś, przekazać | tell + osoba + coś | She told me the news. |
| speak | mówić (język, formalnie) | speak + język / speak to + osoba | I speak French. |
| talk | rozmawiać | talk to / with + osoba, talk about + temat | We talked about work. |
Say: konkretne słowa
Say (say – said – said) skupia się na tym, co zostało powiedziane. Po nim stoi to, co mówimy, a nie osoba:
| Konstrukcja | Przykład |
|---|---|
| say + słowa | She said “Hi!” What did you say? |
| say (that) + zdanie | He said (that) he was tired. |
| say + coś + to + osoba | He said something to me. |
| Stałe zwroty | say hello / goodbye, say sorry, say yes / no, say thank you, say a prayer |
Tell: przekazanie informacji komuś
Tell (tell – told – told) znaczy „powiedzieć komuś”, „poinformować”, „opowiedzieć”. Prawie zawsze łączy się z osobą, bez przyimka:
| Konstrukcja | Przykład |
|---|---|
| tell + osoba + coś | Tell me your name. She told us the news. |
| tell + osoba + (that) + zdanie | He told me (that) he was busy. |
| tell + osoba + to + czasownik | My boss told me to wait. |
| tell + osoba + about | Tell me about your trip. |
| Stałe zwroty (bez osoby) | tell the truth, tell a lie, tell a story, tell a joke, tell the time, tell the difference |
Zwrot tell the difference znaczy „odróżnić”: I can't tell the difference between them. A Can you tell the time? to pytanie do dziecka, czy umie odczytać godzinę z zegara. Więcej o godzinach w poradniku godziny po angielsku.
Speak: języki i sytuacje formalne
| Użycie | Przykład |
|---|---|
| Języki | Do you speak English? She speaks three languages. |
| Przez telefon | Can I speak to Mr Brown, please? – Speaking. |
| Wystąpienia | He spoke at the conference. |
| Umiejętność mówienia | The baby can't speak yet. |
| Zwroty | speak up (mów głośniej), speak your mind (mów, co myślisz), generally speaking |
Z nazwami języków zawsze używamy speak, nigdy talk. Zwrot Can I speak to…? to standard w rozmowach telefonicznych, o czym piszemy w poradniku rozmowa przez telefon po angielsku.
Talk: rozmowa
| Konstrukcja | Przykład |
|---|---|
| talk to / with + osoba | I talked to my mum yesterday. |
| talk about + temat | We talked about the holiday. |
| Poważna rozmowa | We need to talk. |
| Rozmowa przez telefon | They talked on the phone for hours. |
| Zwroty | small talk, talk nonsense, talk someone into something (namówić) |
Talk to jest typowe dla brytyjskiego angielskiego, a talk with dla amerykańskiego, ale obie formy są poprawne. Small talk, czyli luźna rozmowa o niczym, często zaczyna się od pogody, o czym piszemy w poradniku pogoda po angielsku.
Say i tell w mowie zależnej
| Mowa niezależna | Z say | Z tell |
|---|---|---|
| “I'm busy.” | She said (that) she was busy. | She told me (that) she was busy. |
| “Wait here.” | – | He told me to wait there. |
| “Don't be late.” | – | She told us not to be late. |
Polecenia relacjonujemy tylko przez tell (lub ask przy prośbach). Pytania relacjonujemy przez ask: He asked me where I lived. Szczegóły w poradniku mowa zależna.
Najczęstsze błędy z say, tell, speak i talk
| Błąd | Poprawnie | Dlaczego |
|---|---|---|
| She said me that she was tired. | She told me that she was tired. | Z osobą: tell |
| Can you say me your name? | Can you tell me your name? | Z osobą: tell |
| He told that he was busy. | He said that he was busy. | Bez osoby: say |
| I can talk three languages. | I can speak three languages. | Języki: speak |
| Say me the truth! | Tell me the truth! | Tell the truth |
| Tell me what did he say. | Tell me what he said. | Szyk oznajmujący |
| I said him to go. | I told him to go. | Polecenie: tell + osoba + to |
Say, tell, speak, talk: ćwiczenia z odpowiedziami
Wpisz odpowiedzi i kliknij „Sprawdź”: od razu zobaczysz, co jest dobrze, a co nie. Jeśli popełnisz błąd, wróć do tabel powyżej.
Ćwiczenie 1: say czy tell?
Wpisz say lub tell w odpowiedniej formie.
- She ___ me she was busy.
- He ___ goodbye and left.
- Please ___ me the truth.
- What did you ___? I didn't hear you.
- Can you ___ me the way to the station?
Pokaż odpowiedzi
- told
- said
- tell
- say
- tell
Ćwiczenie 2: speak czy talk?
Wpisz speak lub talk w odpowiedniej formie.
- Do you ___ German?
- We need to ___ about the project.
- Could you ___ up? I can't hear you.
- They ___ on the phone for two hours last night.
- Hello, could I ___ to the manager, please?
Pokaż odpowiedzi
- speak
- talk
- speak
- talked
- speak
Ćwiczenie 3: Stałe zwroty
Wpisz say, tell lub speak.
- ___ a joke
- ___ sorry
- ___ a lie
- ___ hello
- ___ the difference
- ___ English
Pokaż odpowiedzi
- tell
- say
- tell
- say
- tell
- speak
Ćwiczenie 4: Wybierz właściwy czasownik
Uzupełnij zdania: said, told, speak, talked, says.
- She ___ that she would come later.
- He ___ us a funny story about his trip.
- Can I ___ to you in private for a moment?
- They ___ about their holiday all evening.
- My grandma always ___ “Be careful!”
Pokaż odpowiedzi
- said
- told
- speak (lub talk)
- talked
- says
Ćwiczenie 5: Popraw błąd
W każdym zdaniu jest jeden błąd. Popraw go.
- She said me that she was tired.
- Can you say me your name?
- I can talk three languages.
- He told that he was busy.
- Tell me what did she say.
Pokaż odpowiedzi
- She told me that she was tired. / She said that she was tired.
- Can you tell me your name?
- I can speak three languages.
- He said that he was busy. / He told me that he was busy.
- Tell me what she said.
Say i tell w kontekście: Storytime Premium
W historiach bohaterowie bez przerwy mówią, opowiadają i rozmawiają: „What did he say?”, „Tell me everything!”, „We need to talk”. Na Storytime Premium słyszysz te czasowniki w naturalnych rozmowach, więc z czasem właściwy wybór przychodzi sam. Dzięki klikalnym napisom sprawdzasz każde słowo bez przerywania nauki, a fiszki wideo zapisują całe zdanie ze sceny. Historie są odpowiednie dla wszystkich, także dla dzieci.
Rozmowy w scenach
Słyszysz say, tell, speak i talk w prawdziwych dialogach.
Klikalne napisy
Sprawdzasz znaczenie słowa bez przerywania nauki i wracasz do sceny.
Fiszki wideo
Zapisujesz całe zdanie, więc pamiętasz czasownik z dopełnieniem.
Trening słuchania
Dyktando uczy wyłapywać formy said i told w szybkiej mowie.
Roczny dostęp kosztuje 249 zł (cena promocyjna), czyli około 20 zł miesięcznie, z 14-dniową gwarancją zwrotu, a pierwsza lekcja jest darmowa.
Zobacz say i tell w prawdziwych zdaniach
Obejrzyj darmową historię, kliknij nieznane słowa i zapisz pierwsze fiszki wideo.
DarmowaWypróbuj za darmo: „Alone in a City”
22-minutowa historia z pełną funkcjonalnością: klikalne napisy, fiszki wideo i trening słuchania.
Najczęstsze pytania o say, tell, speak i talk
Jaka jest różnica między say i tell?
Say skupia się na samych słowach i nie łączy się bezpośrednio z osobą: She said (that) she was tired. Tell zawsze wymaga osoby, której coś mówimy: She told me (that) she was tired. Nie mówimy „She said me”.
Say to czy tell?
Jeśli chcesz wspomnieć osobę po say, potrzebny jest przyimek to: He said hello to me. Po tell osoba stoi bez przyimka: He told me a secret. Na co dzień z osobą częściej używa się tell.
Speak czy talk?
Znaczą podobnie, ale speak jest bardziej formalne i dotyczy języków, wystąpień i pojedynczych wypowiedzi (speak English, speak at a conference). Talk oznacza swobodną rozmowę z kimś (We talked for hours, talk about the weekend).
Speak English czy talk English?
Poprawnie jest speak English. Z nazwami języków zawsze używamy speak: Do you speak German? She speaks three languages.
Jak powiedzieć „mówić prawdę” po angielsku?
Mówimy tell the truth. Podobnie tell a lie (kłamać), tell a story, tell a joke, tell the time i tell the difference. W tych stałych zwrotach tell nie potrzebuje osoby.
Can I speak to czy can I talk to?
Przez telefon i w sytuacjach formalnych mówimy Can I speak to Mr Smith, please? Can I talk to you? brzmi bardziej osobiście i często zapowiada poważną rozmowę.
Jak używać say i tell w mowie zależnej?
Say łączy się z that i zdaniem (She said that she was busy), a tell z osobą (She told me that she was busy). Polecenia relacjonujemy przez tell + osoba + to: He told me to wait.
Podsumowanie
Say mówi o słowach i nie łączy się bezpośrednio z osobą, tell zawsze ma osobę (tell me), speak dotyczy języków i sytuacji formalnych, a talk to swobodna rozmowa. Zapamiętaj stałe zwroty: tell the truth, tell a joke, say sorry, say hello, speak English. Zacznij od ćwiczenia 1.
Zobacz say i tell w prawdziwych zdaniach
Oglądaj historię po angielsku, klikaj nieznane słowa i zapisuj fiszki z fragmentem sceny. Pierwsza lekcja jest darmowa, a płatny dostęp ma 14 dni gwarancji zwrotu.
Przetestuj za darmo