Pytanie pośrednie to grzeczniejsza wersja zwykłego pytania, poprzedzona zwrotem takim jak Could you tell me…? albo Do you know…?. Po tym zwrocie stosujemy szyk zdania oznajmującego i usuwamy do / does / did: Where is the station? → Could you tell me where the station is? Pytania tak / nie wprowadzamy przez if lub whether: Do you know if it's open?
Pytasz przechodnia o drogę, sprzedawcę o cenę, recepcjonistkę o godzinę śniadania. Zwykłe Where is…? jest poprawne, ale w wielu sytuacjach brzmi zbyt bezpośrednio. Native speakerzy, szczególnie w Wielkiej Brytanii, bardzo często „opakowują” pytania w grzeczne zwroty. Problem w tym, że wtedy zmienia się szyk zdania, a to jedna z najczęstszych pułapek dla Polaków. W tym poradniku znajdziesz zasady szyku, zwroty wprowadzające, if i whether, interpunkcję, typowe błędy i pięć zestawów ćwiczeń z odpowiedziami.
Ten sam szyk występuje w relacjonowaniu cudzych pytań, które opisujemy w poradniku mowa zależna.
Czym są pytania pośrednie
| Pytanie bezpośrednie | Pytanie pośrednie |
|---|---|
| Where is the station? | Could you tell me where the station is? |
| What time does the shop open? | Do you know what time the shop opens? |
| How much is this? | Can you tell me how much this is? |
| Is the museum open today? | Do you know if the museum is open today? |
Pytanie pośrednie składa się z dwóch części: zwrotu wprowadzającego (Could you tell me…) i właściwego pytania w szyku zdania oznajmującego (…where the station is).
Szyk zdania w pytaniach pośrednich
W zwykłym pytaniu czasownik stoi przed podmiotem (Where is the station?). W pytaniu pośrednim wracamy do szyku zdania oznajmującego: słowo pytające + podmiot + czasownik.
| Źle (szyk pytający) | Dobrze (szyk oznajmujący) |
|---|---|
| Do you know where is she? | Do you know where she is? |
| Could you tell me what is his name? | Could you tell me what his name is? |
| Do you know when will they arrive? | Do you know when they will arrive? |
| Can you tell me how long have you lived here? | Can you tell me how long you have lived here? |
Wyjątek: gdy słowo pytające jest podmiotem (Who lives here?), szyk się nie zmienia: Do you know who lives here?
Zwroty wprowadzające
| Zwrot | Po polsku | Poziom grzeczności |
|---|---|---|
| Do you know…? | Czy wiesz…? | neutralny |
| Can you tell me…? | Możesz mi powiedzieć…? | neutralny |
| Could you tell me…? | Czy mógłbyś mi powiedzieć…? | grzeczny |
| Do you have any idea…? | Masz jakiś pomysł / wiesz może…? | potoczny |
| Would you mind telling me…? | Czy byłbyś tak miły i powiedział mi…? | bardzo grzeczny |
| I was wondering… | Zastanawiałem się… | bardzo grzeczny |
| I'd like to know… | Chciałbym wiedzieć… | formalny, stanowczy |
| I wonder… | Ciekawe… | zdanie, nie pytanie |
Zwrot I was wondering if you could… to jeden z najgrzeczniejszych sposobów na prośbę w angielskim: I was wondering if you could help me. Często używa się go w pracy i w e-mailach, o czym piszemy w poradniku Business English.
Pytania tak / nie: if i whether
Gdy pytanie bezpośrednie nie ma słowa pytającego (odpowiedź to „tak” lub „nie”), w pytaniu pośrednim dodajemy if albo whether:
| Pytanie bezpośrednie | Pytanie pośrednie |
|---|---|
| Is the museum open today? | Do you know if the museum is open today? |
| Does this bus go to the airport? | Could you tell me if this bus goes to the airport? |
| Can I park here? | Do you know whether I can park here? |
| Did they arrive? | Do you know if they arrived? |
If i whether znaczą tu to samo („czy”). Whether jest odrobinę bardziej formalne i częściej łączy się z or not: I'm not sure whether or not he's coming.
Bez do, does i did
W pytaniach w czasach Present Simple i Past Simple używamy do / does / did. W pytaniu pośrednim te czasowniki pomocnicze znikają, a czasownik główny przyjmuje zwykłą formę z końcówką -s lub w czasie przeszłym:
| Pytanie bezpośrednie | Pytanie pośrednie |
|---|---|
| Where does she live? | Do you know where she lives? |
| What time does the train leave? | Could you tell me what time the train leaves? |
| Where did he go? | Do you know where he went? |
| How much do these shoes cost? | Can you tell me how much these shoes cost? |
Znak zapytania czy kropka?
O interpunkcji decyduje zwrot wprowadzający, a nie właściwe pytanie:
| Zwrot jest pytaniem → ? | Zwrot jest zdaniem → . |
|---|---|
| Do you know where my keys are? | I wonder where my keys are. |
| Could you tell me when it starts? | I'd like to know when it starts. |
| Would you mind telling me why? | I was wondering if you could help me. |
Kiedy używać pytań pośrednich
W rozmowie z nieznajomymi
Excuse me, could you tell me where the nearest pharmacy is? Więcej takich zwrotów znajdziesz w poradniku angielski w podróży.
W sklepie, hotelu i restauracji
Do you know if you have this in a smaller size?Could you tell me what time breakfast is?
Przez telefon i w e-mailach
I was wondering if you could send me the invoice. Zobacz też poradnik rozmowa przez telefon po angielsku.
Przy trudnych lub osobistych pytaniach
Would you mind telling me why you left your last job? Taki zwrot łagodzi pytanie, które mogłoby zabrzmieć zbyt wprost.
Najczęstsze błędy w pytaniach pośrednich
| Błąd | Poprawnie | Dlaczego |
|---|---|---|
| Could you tell me where is the station? | Could you tell me where the station is? | Szyk oznajmujący |
| Do you know what time does it start? | Do you know what time it starts? | Bez „does”, z -s |
| Can you tell me did she call? | Can you tell me if she called? | Tak / nie z „if” |
| I wonder where are they? | I wonder where they are. | Szyk i kropka |
| Do you know how much costs this? | Do you know how much this costs? | Podmiot przed czasownikiem |
Pytania pośrednie: ćwiczenia z odpowiedziami
Wpisz odpowiedzi i kliknij „Sprawdź”: od razu zobaczysz, co jest dobrze, a co nie. Ćwiczenia najlepiej robić na głos.
Ćwiczenie 1: Zamień na pytanie pośrednie
Użyj zwrotu w nawiasie.
- Where is the bank? (Could you tell me…)
- What time is it? (Do you know…)
- How much does this cost? (Can you tell me…)
- When does the shop open? (Do you know…)
- Where did she go? (Do you have any idea…)
Pokaż odpowiedzi
- Could you tell me where the bank is?
- Do you know what time it is?
- Can you tell me how much this costs?
- Do you know when the shop opens?
- Do you have any idea where she went?
Ćwiczenie 2: Pytania tak / nie
Zamień na pytanie pośrednie z if.
- Is the museum open today? (Do you know…)
- Does this bus go to the airport? (Could you tell me…)
- Did they arrive? (Do you know…)
- Can I park here? (Do you know…)
- Is there a pharmacy nearby? (Could you tell me…)
Pokaż odpowiedzi
- Do you know if the museum is open today?
- Could you tell me if this bus goes to the airport?
- Do you know if they arrived?
- Do you know if I can park here?
- Could you tell me if there is a pharmacy nearby?
Ćwiczenie 3: Wybierz poprawne zdanie
Wybierz a lub b.
- a) Do you know where is he? b) Do you know where he is?
- a) Can you tell me what time the film starts? b) Can you tell me what time does the film start?
- a) Could you tell me if you have any rooms? b) Could you tell me do you have any rooms?
- a) I wonder why she left. b) I wonder why did she leave?
- a) Do you know who lives here? b) Do you know who does live here?
Pokaż odpowiedzi
- b
- a
- a
- a
- a
Ćwiczenie 4: Znak zapytania czy kropka?
Dopisz właściwy znak na końcu zdania.
- I wonder what she's doing
- Do you know where my keys are
- I'd like to know why you're late
- Could you tell me when the meeting starts
- I was wondering if you could help me
Pokaż odpowiedzi
- kropka (.)
- znak zapytania (?)
- kropka (.)
- znak zapytania (?)
- kropka (.)
Ćwiczenie 5: Popraw błąd
W każdym zdaniu jest jeden błąd. Popraw go.
- Could you tell me where is the station?
- Do you know what time does the film start?
- Can you tell me did she call?
- I wonder where are they.
- Do you know how much costs this jacket?
Pokaż odpowiedzi
- Could you tell me where the station is?
- Do you know what time the film starts?
- Can you tell me if she called?
- I wonder where they are.
- Do you know how much this jacket costs?
Grzeczne pytania w kontekście: Storytime Premium
Pytania pośrednie najłatwiej przyswoić, słuchając, jak naturalnie brzmią w rozmowie: „Do you know where he went?”, „I was wondering if you could…”. W historiach na Storytime Premium bohaterowie pytają o drogę, proszą o przysługę i rozmawiają z nieznajomymi, więc takie zdania słyszysz w naturalnych rozmowach, razem z grzeczną intonacją. Dzięki klikalnym napisom sprawdzasz każde słowo bez przerywania nauki, a fiszki wideo zapisują całe zdanie ze sceny. Historie są odpowiednie dla wszystkich, także dla dzieci.
Grzeczność w scenach
Słyszysz, jak bohaterowie uprzejmie pytają i proszą o pomoc.
Klikalne napisy
Sprawdzasz znaczenie słowa bez przerywania nauki i wracasz do sceny.
Fiszki wideo
Zapisujesz całe zdanie, więc utrwalasz poprawny szyk.
Trening słuchania
Dyktando uczy wyłapywać dłuższe pytania w normalnym tempie mowy.
Roczny dostęp kosztuje 249 zł (cena promocyjna), czyli około 20 zł miesięcznie, z 14-dniową gwarancją zwrotu, a pierwsza lekcja jest darmowa.
Posłuchaj grzecznych pytań w prawdziwych scenach
Obejrzyj darmową historię, kliknij nieznane słowa i zapisz pierwsze fiszki wideo.
DarmowaWypróbuj za darmo: „Alone in a City”
22-minutowa historia z pełną funkcjonalnością: klikalne napisy, fiszki wideo i trening słuchania.
Najczęstsze pytania o pytania pośrednie
Co to są pytania pośrednie?
To pytania „opakowane” w zwrot wprowadzający, np. Could you tell me…? albo Do you know…? Zamiast Where is the station? pytamy Could you tell me where the station is? Brzmią grzeczniej i mniej bezpośrednio.
Jaki szyk mają pytania pośrednie?
Po zwrocie wprowadzającym stosujemy szyk zdania oznajmującego: słowo pytające + podmiot + czasownik. Mówimy Do you know where she lives?, a nie „Do you know where does she live?”.
Kiedy używamy if lub whether?
Gdy pytanie bezpośrednie to pytanie tak / nie, w pytaniu pośrednim wprowadzamy je przez if lub whether: Is it open? → Do you know if it's open? Whether brzmi nieco bardziej formalnie.
Czy w pytaniach pośrednich jest do, does i did?
Nie. Czasowniki pomocnicze do, does i did znikają, a czasownik główny przyjmuje zwykłą formę: What time does the film start? → Do you know what time the film starts?
Czy na końcu pytania pośredniego stawiamy znak zapytania?
Zależy od zwrotu wprowadzającego. Jeśli sam jest pytaniem (Do you know…?, Could you tell me…?), stawiamy znak zapytania. Jeśli to zdanie oznajmujące (I wonder…, I'd like to know…), stawiamy kropkę.
Czym pytania pośrednie różnią się od mowy zależnej?
Mają ten sam szyk, ale inne zastosowanie. Pytaniem pośrednim sami grzecznie o coś pytamy: Could you tell me where she lives? W mowie zależnej relacjonujemy cudze pytanie i zwykle cofamy czas: He asked me where she lived.
Dlaczego pytania pośrednie są grzeczniejsze?
Bo łagodzą bezpośrednie pytanie i zostawiają rozmówcy więcej swobody. Dlatego sprawdzają się w rozmowach z nieznajomymi, w sklepie, w pracy, przez telefon i w e-mailach.
Podsumowanie
Pytanie pośrednie to zwrot wprowadzający (Could you tell me…?, Do you know…?) plus pytanie w szyku zdania oznajmującego: …where the station is. Znikają do / does / did, pytania tak / nie wprowadzamy przez if lub whether, a znak zapytania stawiamy tylko wtedy, gdy zwrot wprowadzający jest pytaniem. Zacznij od ćwiczenia 1.
Posłuchaj grzecznych pytań w prawdziwych scenach
Oglądaj historię po angielsku, klikaj nieznane słowa i zapisuj fiszki z fragmentem sceny. Pierwsza lekcja jest darmowa, a płatny dostęp ma 14 dni gwarancji zwrotu.
Przetestuj za darmo