W angielskim są cztery czasy teraźniejsze. Present Simple opisuje nawyki i fakty (I work), Present Continuous to, co dzieje się teraz (I am working), Present Perfect doświadczenie lub skutek (I have worked), a Present Perfect Continuous czynność trwającą od jakiegoś czasu (I have been working). Na początek wystarczą dwa pierwsze: pilnuj końcówki -s w 3. osobie i nie używaj czasowników stanu (know, like) w formie ciągłej.
„Czasy teraźniejsze” to w angielskim cztery czasy: Present Simple, Present Continuous, Present Perfect i Present Perfect Continuous. Brzmi groźnie, ale na początek wystarczą dwa pierwsze, a pozostałe dokładasz stopniowo. W tym poradniku znajdziesz budowę każdego czasu, kiedy go używać, słowa sygnalizujące, najczęstsze błędy Polaków i pięć zestawów ćwiczeń z odpowiedziami.
Ogólny przegląd gramatyki znajdziesz w poradniku gramatyka angielska, a formy czasowników potrzebne do Present Perfect w poście o czasownikach nieregularnych.
Czasy teraźniejsze w angielskim: przegląd
Każdy z czterech czasów odpowiada na inne pytanie: czy coś jest regułą, czy dzieje się teraz, czy ma związek z teraźniejszością i jak długo trwa.
| Czas | Budowa | Kiedy | Przykład |
|---|---|---|---|
| Present Simple | czasownik (+ -s w 3. os.) | nawyki, fakty, rozkłady | I work in Gdańsk. |
| Present Continuous | am / is / are + -ing | to, co dzieje się teraz lub w tym okresie | I am working now. |
| Present Perfect | have / has + III forma | doświadczenie, skutek w teraźniejszości | I have lost my keys. |
| Present Perfect Continuous | have / has been + -ing | czynność trwająca od jakiegoś czasu | I have been working since 8. |
Present Simple: nawyki i fakty
Najprostszy czas. Używasz go do rzeczy, które się powtarzają, są prawdą lub wynikają z rozkładu: I get up at 7. Water boils at 100°C. The train leaves at 9.
| Rodzaj zdania | Schemat | Przykład |
|---|---|---|
| Twierdzenie | podmiot + czasownik (he / she / it + -s) | She works here. |
| Przeczenie | do not / does not + czasownik | She doesn't work here. |
| Pytanie | Do / Does + podmiot + czasownik? | Does she work here? |
Końcówka w 3. osobie: zwykle -s (works), po -s, -sh, -ch, -x, -o dodajemy -es (watches, goes), a przy spółgłosce + y zmieniamy y na -ies (study → studies). Słowa sygnalizujące: always, usually, often, sometimes, never, every day, on Mondays.
Present Continuous: to, co dzieje się teraz
Używasz go do czynności trwającej w chwili mówienia (I am reading), do tymczasowych sytuacji (I am staying with a friend this week) i do ustalonych planów (We are meeting at six).
| Rodzaj zdania | Schemat | Przykład |
|---|---|---|
| Twierdzenie | am / is / are + czasownik-ing | They are playing. |
| Przeczenie | am / is / are + not + czasownik-ing | They aren't playing. |
| Pytanie | Am / Is / Are + podmiot + czasownik-ing? | Are they playing? |
Słowa sygnalizujące: now, at the moment, today, this week, Look!, Listen!. Pisownia: make → making (opuszczamy -e), run → running (podwajamy spółgłoskę po jednej samogłosce).
Czasowniki opisujące stany, takie jak know, like, love, want, need, understand, believe, zwykle nie występują w formie ciągłej. Mówisz I know the answer, a nie I am knowing.
Present Perfect: doświadczenie i skutek
Łączy przeszłość z teraźniejszością. Pokazuje, że coś się wydarzyło, a nie podajesz kiedy, bo ważniejszy jest skutek albo doświadczenie: I have lost my keys (i teraz ich nie mam), Have you ever been to London?, She has just left.
| Rodzaj zdania | Schemat | Przykład |
|---|---|---|
| Twierdzenie | have / has + III forma | I have seen it. |
| Przeczenie | have / has + not + III forma | I haven't seen it. |
| Pytanie | Have / Has + podmiot + III forma? | Have you seen it? |
Słowa sygnalizujące: ever, never, already, yet, just, so far, for, since. Z for podajesz długość (for five years), a z since punkt startu (since 2020). Jeśli podajesz konkretny moment z przeszłości (yesterday, in 2019, last week), używasz Past Simple, a nie Present Perfect. III formy nieregularnych czasowników sprawdzisz na liście z tłumaczeniem.
Present Perfect Continuous: jak długo to trwa
Używasz go, gdy chcesz podkreślić, że czynność trwa od jakiegoś czasu i nadal trwa lub dopiero co się skończyła: I have been learning English for two years. She has been crying, her eyes are red. Budowa: have / has been + czasownik-ing. Pytanie: How long have you been waiting?
Różnica w praktyce: I have read the book (skończyłem, interesuje mnie wynik), ale I have been reading the book (czytam to od jakiegoś czasu, liczy się proces).
Który czas wybrać: prosta ściąga
| Pytanie do siebie | Czas |
|---|---|
| Czy to nawyk lub fakt? | Present Simple |
| Czy dzieje się teraz lub w tym okresie? | Present Continuous |
| Czy chcę pokazać skutek lub doświadczenie, bez podawania kiedy? | Present Perfect |
| Czy chcę podkreślić, jak długo coś trwa? | Present Perfect Continuous |
Przykład różnicy: I live in Warsaw (to mój stały adres), I am living in Warsaw this year (tymczasowo), I have lived in Warsaw for ten years (od dziesięciu lat do dziś).
Najczęstsze błędy z czasami teraźniejszymi
| Błąd | Poprawnie | Dlaczego |
|---|---|---|
| She work here. | She works here. | 3. osoba w Present Simple dostaje -s |
| Does he works? | Does he work? | Po „does” czasownik zostaje w podstawowej formie |
| I am knowing the answer. | I know the answer. | Czasowniki stanu nie występują w formie ciągłej |
| I am live in Gdańsk. | I live in Gdańsk. | Nie łączymy „am” z czasownikiem bez -ing |
| I live here since 2020. | I have lived here since 2020. | Z „since” używamy Present Perfect |
| I have seen him yesterday. | I saw him yesterday. | Konkretny czas z przeszłości wymaga Past Simple |
Czasy teraźniejsze: ćwiczenia z odpowiedziami
Rozwiąż najpierw sam, a dopiero potem kliknij „Pokaż odpowiedzi”. Jeśli popełnisz błąd, wróć do odpowiedniego czasu powyżej.
Ćwiczenie 1: Present Simple
Uzupełnij zdania czasownikiem w nawiasie.
- She ___ (work) in a bank.
- ___ you ___ (like) coffee?
- He ___ (not / play) football.
- My brother ___ (watch) TV every evening.
- They ___ (not / live) in London.
Pokaż odpowiedzi
- works
- Do, like
- doesn't play
- watches
- don't live
Ćwiczenie 2: Present Continuous
Uzupełnij zdania czasownikiem w nawiasie.
- I ___ (read) a book now.
- They ___ (play) in the garden.
- She ___ (not / sleep).
- What ___ you ___ (do)?
- We ___ (wait) for the bus.
Pokaż odpowiedzi
- am reading
- are playing
- isn't sleeping
- are, doing
- are waiting
Ćwiczenie 3: Simple czy Continuous?
Wybierz Present Simple lub Present Continuous.
- I usually ___ (drink) coffee, but today I ___ (drink) tea.
- He ___ (work) in a hospital.
- Be quiet! The baby ___ (sleep).
- We ___ (not / go) to school on Sundays.
- Look! It ___ (rain).
Pokaż odpowiedzi
- drink, am drinking
- works
- is sleeping
- don't go
- is raining
Ćwiczenie 4: Present Perfect
Uzupełnij zdania czasownikiem w nawiasie.
- I ___ (see) that film.
- She ___ (not / finish) her homework yet.
- ___ you ever ___ (be) to London?
- We ___ (live) here for five years.
- He has just ___ (leave).
Pokaż odpowiedzi
- have seen
- hasn't finished
- Have, been
- have lived
- left
Ćwiczenie 5: Popraw błąd
W każdym zdaniu jest jeden błąd. Popraw go.
- He go to work by bus.
- I am knowing the answer.
- She have finished.
- I live here since 2020.
- Do she like pizza?
Pokaż odpowiedzi
- He goes to work by bus.
- I know the answer.
- She has finished.
- I have lived here since 2020.
- Does she like pizza?
Jak utrwalić czasy teraźniejsze na Storytime Premium
Same ćwiczenia nie wystarczą, bo czasy trzeba usłyszeć w naturalnej mowie. W historiach po angielsku Present Simple, Continuous i Perfect pojawiają się w każdej rozmowie bohaterów, więc stopniowo wyrabiasz sobie wyczucie, które z nich pasuje.
Czasy w scenach
Słyszysz „I've never seen” i „What are you doing?” w prawdziwych sytuacjach.
Klikalne napisy
Zatrzymaj się przy zdaniu, sprawdź słowa i wróć do sceny.
Fiszki wideo
Zapisujesz całe zdania ze sceny, więc zapamiętujesz czas razem z kontekstem.
Trening słuchania
Dyktando uczy rozpoznawać końcówki i skróty, jak „she's” czy „I've”, w normalnym tempie.
Storytime Premium nie jest podręcznikiem gramatyki, ale dobrze uzupełnia naukę zasad. Roczny dostęp kosztuje 249 zł (cena promocyjna), z 14-dniową gwarancją zwrotu, a pierwsza lekcja jest darmowa.
Zobacz czasy teraźniejsze w prawdziwych zdaniach
Obejrzyj darmową historię, kliknij nieznane słowa i zapisz pierwsze fiszki wideo.
DarmowaWypróbuj za darmo: „Alone in a City”
22-minutowa historia z pełną funkcjonalnością: klikalne napisy, fiszki wideo i trening słuchania. Bez karty, bez zobowiązań.
Najczęstsze pytania o czasy teraźniejsze
Ile jest czasów teraźniejszych w angielskim?
Są cztery: Present Simple (I work), Present Continuous (I am working), Present Perfect (I have worked) i Present Perfect Continuous (I have been working). Na początek najważniejsze są dwa pierwsze.
Kiedy używać Present Simple, a kiedy Present Continuous?
Present Simple opisuje nawyki, fakty i rozkłady (I get up at 7), a Present Continuous to, co dzieje się teraz lub tymczasowo (I am reading now). Słowa pomocnicze to m.in. always, usually, every day oraz now, at the moment, today.
Kiedy dodajemy -s w Present Simple?
W 3. osobie liczby pojedynczej (he, she, it): she works. W pytaniach i przeczeniach -s przejmuje does, więc czasownik zostaje w podstawowej formie: Does she work? She doesn't work.
Czym różni się Present Perfect od Past Simple?
Present Perfect łączy przeszłość z teraźniejszością i nie podaje konkretnego czasu (I have lost my keys). Past Simple opisuje zakończone zdarzenie z określonym momentem (I lost my keys yesterday).
Kiedy używać for, a kiedy since?
For podaje długość trwania (for five years), a since punkt startu (since 2020). Oba często występują z Present Perfect: I have lived here for five years / since 2020.
Dlaczego nie mówimy „I am knowing”?
Czasowniki opisujące stany, np. know, like, love, want, need, understand, zwykle nie występują w formie ciągłej. Poprawnie: I know, I like, I understand.
Czym różni się Present Perfect od Present Perfect Continuous?
Present Perfect pokazuje wynik lub fakt (I have read the book), a Present Perfect Continuous podkreśla trwanie i proces (I have been reading the book for an hour).
Podsumowanie
Cztery czasy teraźniejsze odpowiadają na cztery pytania: Present Simple to nawyki i fakty, Present Continuous to „teraz”, Present Perfect to doświadczenie i skutek, a Present Perfect Continuous to „jak długo”. Zacznij od dwóch pierwszych, pilnuj końcówki -s i słów sygnalizujących, a Perfect dołóż, gdy poczujesz się pewnie. Zacznij od ćwiczenia 1 i wróć do tabeli, gdy popełnisz błąd.
Zobacz czasy teraźniejsze w prawdziwych zdaniach
Oglądaj historię po angielsku, klikaj nieznane słowa i zapisuj fiszki z fragmentem sceny. Pierwsza lekcja jest darmowa, a płatny dostęp ma 14 dni gwarancji zwrotu.
Przetestuj za darmo