Czasowniki nieregularne to takie, które nie tworzą II formy (Past Simple) i III formy (Past Participle) przez dodanie -ed: go – went – gone, buy – bought – bought, put – put – put. Jest ich około 200, ale na co dzień używasz kilkudziesięciu. II forma służy do czasu przeszłego (I went), a III do czasów Perfect i strony biernej (I have gone). Najłatwiej uczyć się ich grupami o podobnym wzorze i w zdaniach, a nie jako suchej listy.
„Go – went – gone”, „buy – bought – bought”. Czasowniki nieregularne to jedno z pierwszych wyzwań w angielskim i jednocześnie temat, który da się opanować spokojnie, jeśli uczysz się go mądrze. W tym poradniku znajdziesz listę około 85 najczęstszych czasowników nieregularnych z tłumaczeniem, podzieloną na grupy ułatwiające zapamiętanie, sprawdzone sposoby nauki, typowe błędy Polaków i pięć zestawów ćwiczeń z odpowiedziami.
Jak wykorzystujesz te formy w zdaniach, opisujemy w poradnikach gramatyka angielska i strona bierna.
Czasowniki nieregularne w angielskim: co to takiego
Czasowniki regularne tworzą II i III formę przez dodanie końcówki -ed: work – worked – worked. Czasowniki nieregularne tworzą je w inny sposób, więc każdą formę trzeba poznać osobno. Potrzebujesz trzech form:
| Forma | Nazwa | Gdzie jej używasz | Przykład |
|---|---|---|---|
| I forma | podstawowa (infinitive) | Present Simple, po „to”, w pytaniach i przeczeniach | I go. Did you go? |
| II forma | Past Simple | Czas przeszły prosty | I went home. |
| III forma | Past Participle | Present Perfect i strona bierna | I have gone. It was written. |
Lista czasowników nieregularnych z tłumaczeniem, w grupach
Alfabetyczne listy z setkami czasowników zniechęcają. Dużo łatwiej uczyć się według grup, bo wiele czasowników zmienia się według podobnego wzoru. Poniżej najczęstsze z nich, pogrupowane według schematu.
1. Wszystkie trzy formy są takie same
| I forma | II forma | III forma | Po polsku |
|---|---|---|---|
| put | put | put | kłaść, umieszczać |
| cut | cut | cut | ciąć |
| let | let | let | pozwalać |
| set | set | set | ustawiać |
| hit | hit | hit | uderzać |
| hurt | hurt | hurt | ranić, boleć |
| shut | shut | shut | zamykać |
| cost | cost | cost | kosztować |
| read /riːd/ | read /red/ | read /red/ | czytać (zmienia się tylko wymowa) |
2. II i III forma są takie same
| I forma | II forma | III forma | Po polsku |
|---|---|---|---|
| buy | bought | bought | kupować |
| bring | brought | brought | przynosić |
| think | thought | thought | myśleć |
| catch | caught | caught | łapać |
| teach | taught | taught | uczyć (kogoś) |
| fight | fought | fought | walczyć |
| keep | kept | kept | trzymać, zachować |
| sleep | slept | slept | spać |
| feel | felt | felt | czuć |
| leave | left | left | opuszczać, wychodzić |
| meet | met | met | spotykać |
| send | sent | sent | wysyłać |
| spend | spent | spent | spędzać, wydawać |
| lend | lent | lent | pożyczać (komuś) |
| build | built | built | budować |
| make | made | made | robić, tworzyć |
| say | said | said | mówić, powiedzieć |
| pay | paid | paid | płacić |
| have | had | had | mieć |
| hear | heard | heard | słyszeć |
| hold | held | held | trzymać |
| sit | sat | sat | siedzieć |
| stand | stood | stood | stać |
| understand | understood | understood | rozumieć |
| find | found | found | znajdować |
| lose | lost | lost | tracić, gubić |
| sell | sold | sold | sprzedawać |
| tell | told | told | powiedzieć (komuś), opowiedzieć |
| win | won | won | wygrywać |
| lead | led | led | prowadzić |
| mean | meant | meant | znaczyć |
| get | got | got (US: gotten) | dostawać, stawać się |
3. I i III forma są takie same
| I forma | II forma | III forma | Po polsku |
|---|---|---|---|
| come | came | come | przychodzić |
| become | became | become | stawać się |
| run | ran | run | biegać |
4. Samogłoska i – a – u
| I forma | II forma | III forma | Po polsku |
|---|---|---|---|
| begin | began | begun | zaczynać |
| drink | drank | drunk | pić |
| sing | sang | sung | śpiewać |
| swim | swam | swum | pływać |
| ring | rang | rung | dzwonić |
5. Trzy różne formy (III forma często z -n / -en)
| I forma | II forma | III forma | Po polsku |
|---|---|---|---|
| be | was / were | been | być |
| break | broke | broken | łamać, psuć |
| choose | chose | chosen | wybierać |
| speak | spoke | spoken | mówić |
| steal | stole | stolen | kraść |
| wake | woke | woken | budzić się |
| forget | forgot | forgotten | zapominać |
| drive | drove | driven | jechać (samochodem), prowadzić |
| ride | rode | ridden | jeździć (konno, rowerem) |
| write | wrote | written | pisać |
| eat | ate | eaten | jeść |
| fall | fell | fallen | spadać, upadać |
| give | gave | given | dawać |
| take | took | taken | brać |
| see | saw | seen | widzieć |
| know | knew | known | wiedzieć, znać |
| grow | grew | grown | rosnąć, uprawiać |
| throw | threw | thrown | rzucać |
| fly | flew | flown | latać |
| draw | drew | drawn | rysować |
| wear | wore | worn | nosić (ubranie) |
| hide | hid | hidden | chować |
| go | went | gone | iść, jechać |
| do | did | done | robić |
Uwaga: niektóre czasowniki mają dwie poprawne formy, np. learn – learned / learnt, dream – dreamed / dreamt. Forma „gotten” (od „get”) jest typowa dla amerykańskiej angielszczyzny, w brytyjskiej używa się „got”.
Jak zapamiętać czasowniki nieregularne: 5 sposobów, które działają
Ucz się według grup, nie alfabetu
Grupy z listy powyżej pokazują wzorce (np. -ought, i – a – u). Mózg zapamiętuje wzory łatwiej niż przypadkowe pary.
Zacznij od 20 najczęstszych
Czasowniki takie jak be, have, do, go, see, take, make, say, get, know, think pojawiają się wszędzie. Reszta może poczekać.
Pięć czasowników dziennie, razem z powtórkami
Małe porcje z powtórkami rozłożonymi w czasie działają lepiej niż wkuwanie całej listy. Zobacz fiszki do nauki angielskiego.
Ucz się w zdaniach
„I went home yesterday. I have gone home.” Zdanie pokazuje, której formy użyć, a to właśnie sprawia najwięcej kłopotu.
Słuchaj opowieści w czasie przeszłym
W historiach i opowiadaniach narracja bardzo często jest w czasie przeszłym, więc II formy słyszysz raz za razem. To naturalne powtórki.
Najczęstsze błędy z czasownikami nieregularnymi
| Błąd | Poprawnie | Dlaczego |
|---|---|---|
| I buyed a car. | I bought a car. | „Buy” jest nieregularne, nie dodajemy -ed |
| He goed home. | He went home. | II forma od „go” to „went” |
| I have went there. | I have gone there. | Po „have” potrzebna III forma |
| I didn't went. | I didn't go. | Po „didn't” wraca I forma |
| I have wrote a letter. | I have written a letter. | III forma od „write” to „written” |
| She teached me. | She taught me. | II forma od „teach” to „taught” |
Czasowniki nieregularne: ćwiczenia z odpowiedziami
Rozwiąż najpierw sam, a dopiero potem kliknij „Pokaż odpowiedzi”. Jeśli popełnisz błąd, wróć do listy powyżej.
Ćwiczenie 1: II forma (Past Simple)
Podaj II formę czasownika.
- buy
- go
- see
- eat
- write
Pokaż odpowiedzi
- bought
- went
- saw
- ate
- wrote
Ćwiczenie 2: III forma (Past Participle)
Podaj III formę czasownika.
- break
- take
- drink
- do
- know
Pokaż odpowiedzi
- broken
- taken
- drunk
- done
- known
Ćwiczenie 3: Past Simple w zdaniach
Uzupełnij zdania poprawną formą czasownika w nawiasie.
- Yesterday I ___ (meet) my friend.
- She ___ (buy) a new dress last week.
- We ___ (go) to Rome in May.
- He ___ (not eat) breakfast this morning.
- They ___ (see) the film last night.
Pokaż odpowiedzi
- met
- bought
- went
- didn't eat
- saw
Ćwiczenie 4: Present Perfect
Uzupełnij zdania III formą czasownika w nawiasie.
- I have ___ (see) this film.
- She has ___ (write) three emails.
- We have ___ (go) home.
- Have you ___ (eat) lunch?
- He has ___ (lose) his keys.
Pokaż odpowiedzi
- seen
- written
- gone
- eaten
- lost
Ćwiczenie 5: popraw błąd
W każdym zdaniu jest jeden błąd. Popraw go.
- I goed to school.
- She buyed a car.
- I have wrote a letter.
- He didn't went there.
- I have saw this film.
Pokaż odpowiedzi
- I went to school.
- She bought a car.
- I have written a letter.
- He didn't go there.
- I have seen this film.
Czasowniki nieregularne w prawdziwych historiach
Czasowniki nieregularne najlepiej zapamiętać, gdy widzisz je i słyszysz w opowieściach, bo narracja często prowadzona jest w czasie przeszłym. W Storytime Premium robisz to na historiach wideo:
Formy w scenach
Słyszysz „went”, „saw”, „said” w naturalnych zdaniach, więc łatwiej je zapamiętać.
Klikalne napisy
Zatrzymaj się przy czasowniku, sprawdź go i wróć do sceny.
Fiszki wideo
Zapisujesz całe zdania ze sceny, więc zapamiętujesz formę razem z jej użyciem.
Trening słuchania
Dyktando uczy rozpoznawać formy czasowników w normalnym tempie mowy.
Storytime Premium nie jest podręcznikiem gramatyki, ale dobrze uzupełnia naukę list. Roczny dostęp kosztuje 249 zł (cena promocyjna), z 14-dniową gwarancją zwrotu, a pierwsza lekcja jest darmowa.
Zobacz czasowniki nieregularne w prawdziwych zdaniach
Obejrzyj darmową historię, kliknij nieznane słowa i zapisz pierwsze fiszki wideo.
DarmowaWypróbuj za darmo: „Alone in a City”
22-minutowa historia z pełną funkcjonalnością: klikalne napisy, fiszki wideo i trening słuchania. Bez karty, bez zobowiązań.
Najczęstsze pytania o czasowniki nieregularne
Ile jest czasowników nieregularnych w angielskim?
Zwykle podaje się około 200 czasowników nieregularnych, ale na co dzień używasz kilkudziesięciu z nich. Najpierw warto opanować te najczęstsze, np. be, have, do, go, see, take, make, get, say, come.
Czym są II i III forma czasownika?
II forma (Past Simple) służy do opisywania zdarzeń z przeszłości: I went home. III forma (Past Participle) występuje w czasach Perfect oraz w stronie biernej: I have gone, The book was written. U czasowników regularnych obie formy kończą się na -ed, u nieregularnych trzeba je poznać osobno.
Jak najszybciej nauczyć się czasowników nieregularnych?
Dziel je na grupy o podobnym wzorze (np. put – put – put, buy – bought – bought), ucz się małymi porcjami po kilka czasowników i od razu poznawaj je w zdaniach. Powtarzaj w odstępach czasu, np. na fiszkach, a nie jednym długim wkuwaniem.
Czy muszę znać wszystkie czasowniki nieregularne na pamięć?
Nie. Najpierw naucz się około 50 najczęstszych, a resztę poznawaj stopniowo, gdy pojawią się w filmach, historiach i tekstach. Rzadkie czasowniki zapamiętasz łatwiej, gdy spotkasz je w kontekście.
Jaka jest różnica między II a III formą?
Gdy mówisz o przeszłości w Past Simple, używasz II formy (I saw him). Po have / has (Present Perfect) i po be w stronie biernej używasz III formy (I have seen him). U wielu czasowników obie formy są takie same, np. bought – bought, ale u innych różnią się, np. saw – seen.
Czy po did używa się II formy?
Nie. Po did i didn't czasownik wraca do podstawowej formy: I didn't go, Did you see it? Past jest wtedy wyrażony przez did, więc czasownik nie przyjmuje już II formy.
Czy learned i learnt są oba poprawne?
Tak. Learned jest częstsze w amerykańskim angielskim, a learnt w brytyjskim. Podobnie dreamed / dreamt. Jest też różnica got – gotten (USA) i got (UK) jako III forma get.
Podsumowanie
Czasowniki nieregularne to trzy formy do poznania osobno: podstawowa, II (Past Simple) i III (Past Participle). Ucz się ich w grupach, w małych porcjach, w zdaniach i z powtórkami, a zacznij od najczęstszych. Pamiętaj, że po „did” zawsze wraca I forma. Zacznij od ćwiczenia 1 i wróć do listy, gdy popełnisz błąd.
Zobacz czasowniki nieregularne w prawdziwych zdaniach
Oglądaj historię po angielsku, klikaj nieznane słowa i zapisuj fiszki z fragmentem sceny. Pierwsza lekcja jest darmowa, a płatny dostęp ma 14 dni gwarancji zwrotu.
Przetestuj za darmo