A / an stawiamy przed rzeczownikiem policzalnym w liczbie pojedynczej, gdy mówimy o czymś nieokreślonym lub pierwszy raz (I have a dog), oraz przed zawodem (She's a nurse). The stawiamy, gdy chodzi o coś konkretnego, znanego lub jedynego (The dog is black. The sun is hot.). Przedimek pomijamy, gdy mówimy ogólnie (I love music). An stawiamy przed samogłoską w wymowie: an apple, an hour, ale a university.
Przedimki to dla Polaków jeden z najtrudniejszych tematów w angielskiej gramatyce, i to nie dlatego, że zasady są skomplikowane. Problem w tym, że w polskim w ogóle ich nie ma, więc nie mamy odruchu, żeby je stawiać. Dobra wiadomość: kilka głównych zasad pokrywa zdecydowaną większość sytuacji. W tym poradniku znajdziesz zasady użycia a, an i the, przypadki bez przedimka, nazwy geograficzne, stałe wyrażenia, typowe błędy Polaków i pięć zestawów ćwiczeń z odpowiedziami.
Przegląd pozostałych zagadnień znajdziesz w poradniku gramatyka angielska.
Czym są przedimki
Przedimek (article) to krótkie słowo przed rzeczownikiem, które pokazuje, czy chodzi o coś nieokreślonego, czy konkretnego. W angielskim są dwa przedimki i jeszcze „przedimek zerowy”, czyli jego brak.
| Przedimek | Znaczenie | Przykład | Po polsku (w przybliżeniu) |
|---|---|---|---|
| a / an | jakiś, jeden z wielu | I bought a book. | Kupiłem (jakąś) książkę. |
| the | ten konkretny, znany | The book is great. | Ta książka jest świetna. |
| brak | ogólnie, wszystkie | I love books. | Uwielbiam książki. |
Pomocny trik: jeśli po polsku pasuje słowo „jakiś” lub „jeden”, zwykle potrzebujesz a / an. Jeśli pasuje „ten” lub „ta” (ten, o którym mówimy), zwykle potrzebujesz the. To nie jest reguła bez wyjątków, ale dobry punkt wyjścia.
A czy an: liczy się dźwięk
A stawiamy przed spółgłoską, a an przed samogłoską. Decyduje jednak wymowa, a nie pisownia:
| a (dźwięk spółgłoski) | an (dźwięk samogłoski) |
|---|---|
| a car, a dog, a book | an apple, an egg, an orange |
| a university (/juː/) | an hour (nieme h) |
| a European city (/jʊə/) | an honest man (nieme h) |
| a one-way ticket (/w/) | an MBA (czytamy „em”) |
| a uniform (/juː/) | an umbrella (/ʌ/) |
Kiedy używamy a / an
| Sytuacja | Przykład |
|---|---|
| Pierwsza wzmianka o czymś | I saw a cat in the garden. |
| Jedna z wielu rzeczy | Can I have an apple? |
| Zawody | She's a doctor. He's an engineer. |
| Opis i przynależność do grupy | It's a beautiful city. |
| Wykrzyknienia z what | What a day! What a nice surprise! |
| „Na” w częstotliwości i prędkości | twice a week, 50 km an hour |
Najważniejsze ograniczenie: a / an stawiamy tylko przed rzeczownikiem policzalnym w liczbie pojedynczej. Nie mówimy „a water”, „a music” ani „a books”. Szczególnie ważne jest użycie przy zawodach: I'm a teacher, a nie „I'm teacher”. Więcej przykładów znajdziesz w poradniku zawody po angielsku.
Kiedy używamy the
| Sytuacja | Przykład |
|---|---|
| Druga wzmianka (już wiadomo, o co chodzi) | I saw a cat. The cat was black. |
| Coś jedynego | the sun, the moon, the internet |
| Wiadomo z kontekstu | Can you close the door, please? |
| Stopień najwyższy | It's the best pizza in town. |
| Liczebniki porządkowe | the first time, the second floor |
| Instrumenty muzyczne | She plays the piano. |
| Daty | the fifth of May |
| Rzeczownik z dopowiedzeniem | the man who lives next door |
Stopień najwyższy omawiamy szerzej w poradniku stopniowanie przymiotników, a daty w poradniku dni tygodnia i miesiące po angielsku.
Kiedy nie używamy przedimka
| Sytuacja | Przykład |
|---|---|
| Ogólnie: liczba mnoga | Dogs are loyal. I like cats. |
| Ogólnie: rzeczowniki niepoliczalne | I love music. Water is important. Life is short. |
| Posiłki | We have breakfast at 8. |
| Sporty i gry | He plays football. Let's play chess. |
| Języki i przedmioty szkolne | I speak English. I like history. |
| Większość krajów i miast | I live in Poland. She works in Warsaw. |
| Dni, miesiące, święta | on Monday, in May, at Christmas |
| Środek transportu z by | by car, by bus, by train |
| Miejsca w ich głównym celu | go to school, go to bed, go to work, be at home |
Ostatni punkt sprawia najwięcej kłopotu. Go to school znaczy „chodzić do szkoły” (jako uczeń), a go to the school – „pójść do budynku szkoły”, np. na zebranie. Tak samo go to bed (iść spać) i go to hospital (trafić do szpitala jako pacjent, w brytyjskim angielskim). Uwaga też na posiłki: have breakfast, ale a big breakfast, gdy dodajesz przymiotnik.
Przedimki w nazwach geograficznych
| Z the | Bez przedimka |
|---|---|
| rzeki: the Vistula, the Thames | kontynenty: Europe, Asia |
| morza i oceany: the Baltic Sea, the Atlantic | większość krajów: Poland, France, Japan |
| pasma górskie: the Alps, the Tatras | pojedyncze szczyty: Mount Everest, Rysy |
| kraje w liczbie mnogiej: the Netherlands, the Philippines | jeziora: Lake Michigan, Lake Como |
| nazwy z „States”, „Kingdom”, „Republic”: the USA, the UK, the Czech Republic | miasta i ulice: London, Oxford Street |
| pustynie: the Sahara | wyspy pojedyncze: Malta, Sicily |
Stałe wyrażenia z przedimkami i bez
Część przypadków najlepiej zapamiętać jako gotowe wyrażenia, bez szukania reguły:
| Z the | Z a / an | Bez przedimka |
|---|---|---|
| in the morning / evening | have a look | at night |
| go to the cinema / theatre | in a hurry | watch TV |
| listen to the radio | have a good time | at home / at work |
| at the moment | a lot of | by mistake |
| on the left / right | once a week | next week / last year |
| all the time | a few / a little | in bed |
Zwróć uwagę na pary, które łatwo pomylić: watch TV (bez przedimka), ale listen to the radio, i at night, ale in the morning. Takie wyrażenia najlepiej zapisywać w całości na fiszkach.
Najczęstsze błędy Polaków z przedimkami
| Błąd | Poprawnie | Dlaczego |
|---|---|---|
| My brother is engineer. | My brother is an engineer. | Przed zawodem a / an |
| The life is beautiful. | Life is beautiful. | Ogólnie: bez przedimka |
| I like the music. (ogólnie) | I like music. | Ogólnie: bez przedimka |
| She plays the tennis. | She plays tennis. | Sporty bez przedimka |
| an university | a university | Liczy się dźwięk /juː/ |
| a hour | an hour | Nieme h |
| I live in the Poland. | I live in Poland. | Większość krajów bez the |
| I've been to USA. | I've been to the USA. | Nazwa ze „States” |
Przedimki a, an, the: ćwiczenia z odpowiedziami
Wpisz odpowiedzi i kliknij „Sprawdź”: od razu zobaczysz, co jest dobrze, a co nie. Wpisz „–”, jeśli przedimek nie jest potrzebny.
Ćwiczenie 1: a czy an?
Wpisz właściwy przedimek.
- ___ apple
- ___ hour
- ___ university
- ___ orange
- ___ European city
- ___ honest answer
Pokaż odpowiedzi
- an
- an
- a
- an
- a
- an
Ćwiczenie 2: a / an czy the?
Uzupełnij zdania.
- I saw ___ cat in the garden. ___ cat was black.
- ___ sun is shining today.
- My sister is ___ nurse.
- Can you close ___ window, please? It's cold.
- This is ___ best pizza I've ever eaten.
Pokaż odpowiedzi
- a, The
- The
- a
- the
- the
Ćwiczenie 3: the czy bez przedimka?
Wpisz the lub „–”.
- I love ___ music.
- She plays ___ piano every day.
- We had ___ breakfast at eight.
- They live in ___ United Kingdom.
- It's late. I'm going to ___ bed.
Pokaż odpowiedzi
- –
- the
- –
- the
- –
Ćwiczenie 4: Nazwy geograficzne
Wpisz the lub „–”.
- ___ Vistula
- ___ Mount Everest
- ___ Alps
- ___ Poland
- ___ Netherlands
Pokaż odpowiedzi
- the
- –
- the
- –
- the
Ćwiczenie 5: Popraw błąd
W każdym zdaniu jest jeden błąd. Popraw go.
- My brother is engineer.
- The life is short.
- She plays the tennis on Saturdays.
- I want to study at an university.
- We visited the Spain last year.
Pokaż odpowiedzi
- My brother is an engineer.
- Life is short.
- She plays tennis on Saturdays.
- I want to study at a university.
- We visited Spain last year.
Przedimki w kontekście: Storytime Premium
Przedimków nie da się opanować samymi regułami, bo w mowie padają szybko i są ciche. Pomaga duża ilość naturalnego angielskiego, w którym słyszysz a i the setki razy. W historiach na Storytime Premium masz dokładnie to: naturalne rozmowy z napisami, w których widzisz, gdzie stoi przedimek, a gdzie go nie ma. Dzięki klikalnym napisom sprawdzasz każde słowo bez przerywania nauki, a fiszki wideo zapisują całe zdanie ze sceny, więc zapamiętujesz wyrażenie razem z przedimkiem. Historie są odpowiednie dla wszystkich, także dla dzieci.
Gramatyka w scenach
Widzisz i słyszysz przedimki w prawdziwych zdaniach.
Klikalne napisy
Sprawdzasz znaczenie słowa bez przerywania nauki i wracasz do sceny.
Fiszki wideo
Zapisujesz całe zdanie, więc uczysz się wyrażeń razem z przedimkiem.
Trening słuchania
Dyktando uczy wyłapywać krótkie, nieakcentowane słowa w szybkiej mowie.
Roczny dostęp kosztuje 249 zł (cena promocyjna), czyli około 20 zł miesięcznie, z 14-dniową gwarancją zwrotu, a pierwsza lekcja jest darmowa.
Zobacz przedimki w prawdziwych zdaniach
Obejrzyj darmową historię, kliknij nieznane słowa i zapisz pierwsze fiszki wideo.
DarmowaWypróbuj za darmo: „Alone in a City”
22-minutowa historia z pełną funkcjonalnością: klikalne napisy, fiszki wideo i trening słuchania.
Najczęstsze pytania o przedimki a, an, the
Czym różni się a od the?
A / an to przedimek nieokreślony: mówimy o jednej z wielu rzeczy albo wspominamy o czymś pierwszy raz (I saw a dog). The to przedimek określony: chodzi o konkretną rzecz, którą rozmówca zna lub która jest jedyna (The dog was huge. The sun is hot).
Kiedy a, a kiedy an?
Decyduje dźwięk, a nie litera. Przed spółgłoską w wymowie używamy a (a car, a university), a przed samogłoską w wymowie an (an apple, an hour). Dlatego an hour (h jest nieme), ale a university (wymawiamy „ju”).
Kiedy nie używamy przedimka?
Gdy mówimy ogólnie o rzeczach w liczbie mnogiej lub niepoliczalnych (Dogs are loyal. I love music), przed nazwami posiłków, sportów, języków, większości krajów i miast oraz w wyrażeniach typu go to school, at home, by car.
Dlaczego play the piano, ale play football?
Z instrumentami muzycznymi zwykle używamy the (play the piano, play the guitar), a ze sportami i grami nie (play football, play chess). To po prostu utarta zasada, którą najłatwiej zapamiętać na przykładach.
The USA czy USA?
Poprawnie the USA, the UK, the Netherlands. The stawiamy przed nazwami państw w liczbie mnogiej lub zawierającymi słowa takie jak States, Kingdom, Republic. Większość krajów, np. Poland, France, Spain, nie ma przedimka.
Go to school czy go to the school?
Go to school znaczy chodzić do szkoły jako uczeń, czyli w jej głównym celu. Go to the school znaczy pójść do budynku szkoły z innego powodu, np. na zebranie. Podobnie działa go to bed, go to hospital, go to church.
Jak szybko nauczyć się przedimków?
Zacznij od kilku głównych zasad: a przy pierwszej wzmiance i zawodach, the przy rzeczach konkretnych i jedynych, brak przedimka przy ogólnikach. Potem ucz się całych wyrażeń (at home, in the morning) i zwracaj uwagę na przedimki w tym, co czytasz i słyszysz.
Podsumowanie
A / an stawiamy przy pierwszej wzmiance, jednej z wielu rzeczy i zawodach, the przy rzeczach konkretnych, znanych i jedynych, a brak przedimka oznacza mówienie ogólnie. O wyborze między a i an decyduje dźwięk, nie litera. Resztę najłatwiej zapamiętać jako stałe wyrażenia: at home, in the morning, go to school. Zacznij od ćwiczenia 1.
Zobacz przedimki w prawdziwych zdaniach
Oglądaj historię po angielsku, klikaj nieznane słowa i zapisuj fiszki z fragmentem sceny. Pierwsza lekcja jest darmowa, a płatny dostęp ma 14 dni gwarancji zwrotu.
Przetestuj za darmo